Luật sư tranh tụng: Cho vay với lãi suất cao thì phạm tội gì?
Luật sư tranh tụng: Cho vay với lãi suất cao thì phạm tội gì?
Luật sư tranh tụng: Cho vay với lãi suất cao thì phạm tội gì?
Cho vay với lãi suất cao điển hình như “vay nóng”, “vay nặng lãi” khiến quyền và lợi ích của người dân bị xâm phạm do họ không trả được nợ gốc, tiền lãi, lãi mẹ đẻ lãi con. Trường hợp lãi suất vượt quá quy định của pháp luật thì có thể bị xử lý hình sự hoặc hành chính.
1. Khi nào thì áp dụng lãi suất tiền vay?
Lãi suất thường được áp dụng trong các hợp đồng, giao dịch dân sự. Chủ yếu là hợp đồng vay tài sản, hợp đồng tín dụng, … Lãi suất được áp dụng trong trường hợp:
• Các bên trong giao dịch có thỏa thuận về lãi;
• Lãi trên nợ gốc quá hạn, lãi chậm trả theo quy định của pháp luật: luật chung hoặc luật chuyên ngành.
1. Lãi suất cho vay là bao nhiêu thì phạm tộicho vay nặng lãi?
Câu hỏi: Nhờ luật sưgiải đáp giúp về cho vay nặng lãi như sau: Do kinh doanh thiếu vốn tôi đã phảiđi vay tiền ở bên ngoài, với mức lãi suất do chủ nợ đưa ra là 4%/tháng. Tôimuốn hỏi mức lãi suất tôi vay như trên có là vay với lãi suất nặng không? Cóquy định nào về việc tính lãi suất khi các bên tự cho vay mượn không?
Nếu bên cho vay màthưa tôi ra pháp luật (do mấy tháng gần đây tôi thiếu tiền chưa trả tiền lãihàng tháng cho họ, họ đòi đưa tôi ra pháp luật xử lý) thì họ có bị tội cho vaynặng lãi không? Tội này xử như thế nào theo pháp luật, xin cảm ơn luật sư.
Trả lời: Chào bạn, Cảmơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến bộ phận luật sư Hình sự -Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, đối với trường hợp trên chúng tôi tư vấn như sau:
Thứ nhất: Về mức lãisuất cho vay
Điều 468 Bộ luật Dânsự 2015 có quy định về lãi suất vay như sau:
'Ƈ. Lãi suất vay docác bên thỏa thuận.
Trường hợp các bên cóthỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/nămcủa khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác…
Trường hợp lãi suấttheo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mứclãi suất vượt quá không có hiệu lực.”
Như vậy, trường hợpcủa bạn lãi suất do các bên thỏa thuận và không được vượt quá: 20%/ năm củakhoản tiền vay
Lãi suất cho vay tốiđa trung bình một tháng sẽ là: 20% : 12 tháng = 1,666%/tháng
Bạn và phía bên chovay thỏa thuận lãi suất 4%/tháng đã vượt quá mức lãi suất tối đa mà pháp luậtcho phép. Khi sảy ra tranh chấp thì pháp luật không thừa nhận và không bảo vệquyền lợi cho bên cho vay đối với phần lãi suất vượt quá đó.
Thứ hai: Về cấu thànhtội cho vay nặng lãi
Theo quy định Điều 201Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2015 có quy định như sau:
'Ƈ. Người nào tronggiao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quyđịnh trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đãbị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03năm.
2. Phạm tội thu lợibất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
3. Người phạm tội còncó thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chứcvụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.''
Lãi suất suất cao nhấtmà pháp luật quy định trên tháng là: 5 lần x 1,666% = 8,33% (mức lãi suất bạnáp dụng cho vay là 4%/tháng).
Như vậy, chỉ khi mứclãi suất cao hơn lãi suất cao nhất pháp luật quy định 5 lần trở lên thì mới cầuthành tội cho vay nặng lãi theo pháp luật hình sự. Hiện lãi suất bạn đang vaychỉ gấp lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định 2,40 lần, cho nên phía cho vaykhông cấu thành tội cho vay nặng lãi theo quy định của pháp luật.
Trường hợp bên vaykhông trả được nợ và phía bên cho vay khởi kiện ra tòa án thì pháp luật chỉ bảovệ quyền lợi của bên cho vay trong phạm vi lãi suất mà pháp luật cho phép. Phầnvượt quá lãi suất sẽ không được pháp luật bảo vệ.
2. Cho vay với lãi suất cao thì phạm tội gì?
Cho vay với lãi suấtcao điển hình như “vay nóng”, “vay nặng lãi” khiến quyền và lợi ích của ngườidân bị xâm phạm do họ không trả được nợ gốc, tiền lãi, lãi mẹ đẻ lãi con.Trường hợp lãi suất vượt quá quy định của pháp luật thì có thể bị xử lý hình sựhoặc hành chính.
1. Khi nào thì áp dụnglãi suất tiền vay?
Lãi suất thường đượcáp dụng trong các hợp đồng, giao dịch dân sự. Chủ yếu là hợp đồng vay tài sản,hợp đồng tín dụng, … Lãi suất được áp dụng trong trường hợp:
• Các bên trong giaodịch có thỏa thuận về lãi;
• Lãi trên nợ gốc quáhạn, lãi chậm trả theo quy định của pháp luật: luật chung hoặc luật chuyên ngành.
2. Mức lãi suất chovay tối đa trong hợp đồng vay?
Theo Điều 468 BLDS2015 quy định lãi suất vay như sau:
Lãi suất vay do cácbên thỏa thuận
• Lãi suất theo thỏathuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật kháccó liên quan quy định khác.
• Trường hợp lãi suấttheo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mứclãi suất vượt quá không có hiệu lực.
Có thỏa thuận nhưngkhông xác định rõ lãi suất
Trường hợp các bên cóthỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấpvề lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn theo quyđịnh của BLDS (là không vượt quá 10%/năm của khoản tiền vay) tại thời điểm trảnợ.
3. Mức lãi suất nợ quáhạn theo quy định của pháp luật?
Theo khoản 5 Điều 466BLDS 2015, khoản 2 Điều 13 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP quy định về lãi suất nợquá hạn trong hợp đồng vay tài sản, hợp đồng tín dụng:
Trường hợp vay có lãimà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãinhư sau:
• Lãi trên nợ gốc theolãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưatrả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất 10%/năm củakhoản tiền vay.
• Lãi trên nợ gốc quáhạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậmtrả, trừ trường hợp hai bên thỏa thuận mức lãi suất.
4. Lãi suất cao baonhiêu là cấu thành tội cho vay nặng lãi?
Theo Điều 201 Bộ luậtHình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (BLHS) thì các yếu tố cấu thành tội chovay nặng lãi cụ thể là:
• Mặt khách thể: Là anninh trật tự trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ.
• Mặt khách quan: Hànhvi cho người khác vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quyđịnh trong BLDS (20%/năm); Hoặc hành vi nhằm thu lợi bất chính, có yếu tốchuyên nghiệp hướng đến mục tiêu lợi nhuận.
• Mặt chủ thể: Ngườicó năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
• Mặt chủ quan: Cố ýtrực tiếp thu lợi bất chính từ việc cho vay nặng lãi và mong muốn hậu quả xảyra, mong muốn mục đích đạt được.
Chế tài xử phạt tộivay nặng lãi theo các khung hình phạt khác nhau:
1. Người nào tronggiao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suấtcao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồngđến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi nàyhoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạttiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữđến 03 năm.
2. Phạm tội mà thu lợibất chính 100.000.000 đồng trở lên155, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
3. Người phạm tội còncó thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chứcvụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
5. Chế tài xử phạthành chính khi cho vay nặng lãi
Ngoài việc xử lý hìnhsự về tội cho vay nặng lãi, căn cứ điểm d khoản 3 Điều 11 Nghị định167/2013/NĐ-CP quy định: Cho “vay tiền” có cầm cố tài sản, nhưng lãi suất chovay vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước Việt Nam công bố tạithời điểm cho vay thì:
• Bị phạt tiền từ5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng;
• Tước quyền sử dụnggiấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trậttự trong thời hạn từ 03 tháng đến 06 tháng (nếu có);
• Đối với Người nướcngoài có hành vi vi phạm hành chính thì tùy theo mức độ vi phạm có thể bị ápdụng hình thức xử phạt trục xuất khỏi nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôi là hãng luật tổnghợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viêncó trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biếtrộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trongnghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghềluật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội.
Luật sư Trần Minh HùngTrưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiềunăm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởngvới nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênhtruyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hìnhViệt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV,THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOVGiao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hìnhQuốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và phápluật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trêncả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo chonhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật vớitrường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luậtcho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư bào chữa, tư vấn chonhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin,người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank,Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụGiết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái...và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính,doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tíchcực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sưchúng tôi.
Chúng tôi cùng tư vấn luậtvà cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.
Trân trọng cảm ơn.
ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIAĐÌNH (Luật sư Thành Phố)
Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)
5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)
68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM
Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958
Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006
Email: luatsuthanhpho@gmail.com